Dự án trồng hàng tỷ cây xanh của Trung Quốc tăng trưởng nhanh hơn dự báo, nhưng vẫn chưa xóa được hoài nghi về hiệu quả bền vững.
 |
|
Trung Quốc trồng hàng tỷ cây xanh để ngăn tình trạng sa mạc hoá. Ảnh: Noticia Sambientales. |
Các khu rừng trồng trong dự án “Vạn Lý Trường Thành xanh” của Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh hơn rừng tự nhiên, theo một nghiên cứu mới. Kết quả này cho thấy chương trình trồng rừng quy mô lớn có thể hấp thụ lượng lớn CO2 trong ngắn hạn. Song, chúng không thể thay thế vai trò dài hạn của rừng tự nhiên.
Từ năm 1978, Trung Quốc đã trồng khoảng 66 tỷ cây xanh. Dự án này nhằm làm chậm quá trình mở rộng của sa mạc Gobi và Taklamakan. Bắc Kinh còn đặt mục tiêu trồng thêm 34 tỷ cây vào giữa thế kỷ này.
Nhóm nghiên cứu do Yuhang Luo, nhà sinh thái cảnh quan tại Đại học Bắc Kinh dẫn đầu. Họ dùng dữ liệu vệ tinh để theo dõi chỉ số diện tích lá. Đây là thước đo phản ánh độ dày của tán cây và có liên quan tới khả năng hấp thụ CO2.
Kết quả cho thấy rừng trồng tại Trung Quốc tăng diện tích lá nhanh hơn rừng tự nhiên khoảng 66%. Khi so sánh các khu rừng có điều kiện môi trường và độ tuổi tương tự, rừng trồng tăng trưởng nhanh hơn 4,6%.
Theo các nhà nghiên cứu, rừng trồng thường được quản lý chủ động hơn. Chúng có thể gồm các loài phát triển nhanh như cây bạch đàn hoặc cây dương. Con người cũng tham gia vào quá trình dọn bớt thực vật ký sinh, bón phân và kiểm soát mật độ cây. Những yếu tố này giúp rừng phản ứng mạnh hơn với lượng CO2 tăng trong khí quyển.
Dù vậy, lợi thế của rừng trồng không kéo dài mãi. Nghiên cứu cho thấy tốc độ tăng trưởng mạnh nhất khi cây đạt khoảng 30-40 năm tuổi. Sau mốc 40 năm, lợi thế này giảm rõ rệt. Trong khi đó, rừng tự nhiên tăng trưởng chậm hơn nhưng ổn định hơn.
“Rừng trồng có thể là công cụ mạnh để hấp thụ CO2 trong ngắn hạn nhưng lợi thế này chỉ mang tính tạm thời”, Luo cho biết.
Một số chuyên gia cũng đưa ra khuyến nghị thận trọng. Kevin Dsouza, người từng nghiên cứu mô hình tái trồng rừng tại Đại học Waterloo, cho rằng diện tích lá là chỉ báo hữu ích nhưng chưa phản ánh toàn bộ lượng CO2 mà rừng hấp thụ. Nó còn nằm trong thân cây, vỏ cây, rễ và đất.
