Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra tình trạng khan hiếm linh kiện bộ nhớ toàn cầu, có thể buộc các hãng dừng sản xuất dòng điện thoại thông minh có giá dưới 400 USD (khoảng 10,5 triệu đồng).
Báo cáo mới nhất từ tổ chức nghiên cứu công nghệ Omdia cho biết, lượng điện thoại phân khúc dưới 400 USD (khoảng 10,5 triệu đồng) trên thị trường sẽ giảm 22% trong nửa cuối năm nay và kéo dài sang năm 2027. Nguyên nhân xuất phát từ chi phí sản xuất bộ nhớ liên tục tăng vọt do làn sóng phát triển AI.
Trong khi các dòng smartphone cao cấp giá trên 1.000 USD như iPhone 17 Pro Max hay Samsung Galaxy S26 Ultra vẫn duy trì sức hút, người tiêu dùng có ngân sách hạn chế sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu phân khúc giá rẻ bị khai tử.
Chi phí bộ nhớ trên điện thoại dưới 400 USD đã tăng gần gấp đôi trong vài tháng. Ảnh: PhoneArena
Ông Zaker Li, chuyên gia phân tích tại Omdia cho biết, chi phí sản xuất bộ nhớ cho điện thoại dưới 400 USD đã tăng gần gấp đôi trong giai đoạn từ quý III/2025 đến quý I/2026. Đối với dòng máy trên 400 USD, chi phí này thậm chí tăng hơn 100%.
Để bù đắp, một số nhà sản xuất đang cố gắng cắt giảm chi phí ở các linh kiện khác không bị khan hiếm như màn hình, cảm biến và mô-đun tần số vô tuyến. Tuy nhiên, ông Li nhận định biên độ lợi nhuận còn lại là quá ít để có thể giữ nguyên mức giá rẻ như trước.
Khi các hãng Trung Quốc như Oppo, Vivo, Honor, Xiaomi hay Transsion buộc phải tăng giá, người dùng sẽ ngừng mua. Nhu cầu sụt giảm có thể khiến các công ty khai tử hoàn toàn dòng máy giá rẻ.
Thực tế này trùng khớp với ghi nhận tại Hội nghị Di động Thế giới (MWC) diễn ra ở Barcelona (Tây Ban Nha). Việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI tốc độ cao đang ngốn một lượng RAM khổng lồ, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
“Một số nhà sản xuất tiết lộ họ đang cân nhắc rút lui hoàn toàn khỏi phân khúc giá rẻ. Nếu bán một chiếc điện thoại giá 150 USD mà chi phí bộ nhớ đã chiếm một nửa, họ sẽ kiếm tiền ở đâu. Không có nghĩa lý gì khi bán sản phẩm, đúng không”, ông Francisco Jeronimo, Phó chủ tịch mảng thiết bị khách hàng toàn cầu tại IDC, nêu thực trạng.
Omdia dự báo thị trường điện thoại toàn cầu sẽ giảm 12% trong năm nay so với năm 2025, do nguồn cung máy giá rẻ lao dốc. Dù vậy, ông Jeronimo nhận định cuộc khủng hoảng RAM có thể được giải quyết vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, khi tốc độ xây dựng hạ tầng AI chậm lại và nguồn cung bộ nhớ tăng lên.
Trong thời gian này, người tiêu dùng có xu hướng giữ lại điện thoại cũ thay vì nâng cấp với giá cao hơn. Ngược lại, phân khúc smartphone trên 400 USD dự kiến vẫn tăng trưởng 5,7% do nhóm khách hàng cao cấp ít bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế. Các hãng sản xuất cũng đang dồn lực vào nhóm thiết bị này vì tỷ trọng chi phí bộ nhớ trên giá thành sản phẩm thấp hơn đáng kể so với dòng máy giá rẻ.
