Apple bị cảnh báo

Các mẫu iPhone trưng bày trong cửa hàng của Apple. Ảnh: Reuters.

Một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng của Mỹ đã kêu gọi Apple từ bỏ kế hoạch mua chip từ các công ty bán dẫn Trung Quốc thuộc danh sách đen, gồm CXMT và YMTC. Những người này cảnh báo Táo khuyết có thể phụ thuộc vào đối thủ của Mỹ cho linh kiện quan trọng.

Theo Bloomberg, các nhà lập pháp dẫn đầu bởi Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Jim Banks (bang Indiana) và Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chuck Schumer (bang New York), nhấn mạnh CXMT và YMTC đều nằm trong danh sách thực thể mới cập nhật của Lầu Năm Góc, bị cáo buộc liên kết với quân đội Trung Quốc.

“Động thái thiển cận này có thể sai lầm, sẽ khiến công ty điện tử tiêu dùng giá trị nhất thế giới ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung cho một linh kiện quan trọng, đến từ công ty bị chính phủ Mỹ chỉ định có liên kết với quân đội Trung Quốc”, nhóm thượng nghị sĩ viết.

Rủi ro cho Apple

Trước đó, Apple được cho đang đàm phán với CXMT và YMTC để mua chip nhớ do khan hiếm nguồn cung toàn cầu. Hồi tháng 6, hãng phải tăng giá iPad, Mac, kính Vision Pro và một số sản phẩm nhà thông minh, viện dẫn lý do thiếu hụt chip nhớ.

Sự phản đối được xem là không ngạc nhiên, trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc về công nghệ tiên tiến.

Cuộc tranh luận diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 9, nơi 2 bên dự kiến thảo luận các vấn đề quan trọng, gồm kiểm soát xuất khẩu chip và đất hiếm.

Động thái này cũng đặt nhóm thượng nghị sĩ vào thế đối đầu với Apple, công ty vừa giành lại vị trí vốn hóa lớn nhất thế giới. Bản thân CEO Tim Cook có mối quan hệ thân thiết với ông Trump, và đang tìm kiếm sự chấp thuận từ chính quyền cho kế hoạch mua chip.

Người dùng trải nghiệm iPhone tại cửa hàng Apple. Ảnh: Bloomberg.

Nhóm thượng nghị sĩ muốn bác bỏ lập luận rằng mua chip từ Trung Quốc sẽ giúp Apple tiết kiệm chi phí. Họ viện dẫn một số phân tích cho thấy giá chip của CXMT đôi khi cao hơn đối thủ. Kể cả khi mua với giá rẻ hơn, Apple vẫn tạo ra rủi ro an ninh quốc gia.

“Họ không thể duy trì việc chỉ dùng chip nhớ CXMT cho thiết bị bán tại Trung Quốc, bởi một khi linh kiện vượt qua kiểm định của Apple, họ chỉ cần một quyết định để mở rộng ra toàn thế giới”, nhóm thượng nghị sĩ nhấn mạnh.

Một số nhà lập pháp ký tên ủng hộ bức thư đến từ New York, Indiana và Idaho, nơi các hãng chip như SK Hynix và Micron đang đầu tư mở rộng nhà máy sản xuất.

Theo Bloomberg, sự mở rộng của bộ nhớ Trung Quốc giá rẻ có thể tác động đến những dự án này, vốn cần đến ưu đãi từ chính phủ Mỹ theo Đạo luật CHIPS năm 2022 để thành hình.

Nhóm nghị sĩ cho rằng việc Apple mua chip nhớ từ Trung Quốc có thể “khiến những công ty khác noi theo”, đặc biệt trong bối cảnh các dự án tại Indiana, Idaho, New York và Virginia tạo cơ hội việc làm cho nhiều công nhân.

SK Hynix dự kiến đầu tư khoảng 4 tỷ USD vào cơ sở đóng gói chip tiên tiến tại West Lafayette, Indiana. Trong khi đó, Micron có kế hoạch chi 250 tỷ USD cho các dự án tại New York, Idaho và Virginia, nhằm tạo ra 90.000 việc làm và nâng tỷ lệ sản xuất chip DRAM tại Mỹ lên 40%.

Có thể tạo tiền lệ

Nhóm thượng nghị sĩ cũng yêu cầu cung cấp thông tin về quá trình chứng nhận chip nhớ giữa Apple và CXMT. Dù Apple không cần chính quyền cho phép để mua chip Trung Quốc, mặt hàng bị kiểm soát cần được xem xét theo quy định quản lý xuất khẩu từ Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ.

Các nhà máy sản xuất chip nhớ tại Trung Quốc cần giấy phép từ Bộ Thương mại Mỹ, và hầu hết yêu cầu cấp phép bị từ chối.

Logo CXMT trước trụ sở công ty tại Hợp Phì (Trung Quốc). Ảnh: Reuters.

Dù CXMT không nằm trong danh sách quản lý xuất khẩu, công ty này vẫn vận hành cơ sở sản xuất chip tiên tiến. YMTC có tên trong danh sách đen của Bộ Thương mại Mỹ. Chính Apple từng bị phản đối khi có kế hoạch mua chip nhớ từ YMTC năm 2022.

Các thượng nghị sĩ yêu cầu Apple cam kết không sử dụng bộ nhớ CXMT hoặc YMTC trong sản phẩm. Họ cũng yêu cầu bổ sung thông tin liên quan đến chuyển giao sở hữu trí tuệ, tình trạng chứng nhận của Apple, và liệu công ty có yêu cầu công ty bộ nhớ Mỹ và Hàn Quốc ưu tiên sản lượng hay không.

“Việc Apple giải quyết tình trạng thiếu hụt bộ nhớ theo cách này sẽ tạo ra tiền lệ, có khả năng định hình thị trường bộ nhớ và an ninh quốc gia trong nhiều năm sau khi nguồn cung trở lại bình thường. Chúng tôi kêu gọi các bạn cân nhắc cẩn thận điều đó”, nhóm thượng nghị sĩ viết.