Sự trở lại của điện thoại cơ bản cho thấy người dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe tinh thần và cân bằng kỹ thuật số hơn.
Trong nhiều năm qua, việc sở hữu chiếc smartphone đời mới nhất thường được xem như một biểu tượng của địa vị xã hội. Nhưng gần đây, một xu hướng ngược lại đang nổi lên mạnh mẽ, đặc biệt trong giới trẻ: nhiều người đang lựa chọn những chiếc điện thoại “cơ bản” (hay còn gọi là dumbphone, hoặc điện thoại cục gạch). Những thiết bị này chỉ tập trung vào các chức năng thiết yếu như gọi điện, nhắn tin và chụp ảnh, đồng thời loại bỏ các mạng xã hội và trình duyệt web, vốn được coi là nguyên nhân gây xao nhãng.
Commodore Callback 8020.
Xu hướng này phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về việc sử dụng điện thoại di động quá mức, thời gian dành cho mạng xã hội và cảm giác luôn phải sẵn sàng. Không chỉ đơn thuần là nỗi hoài niệm về những chiếc điện thoại nắp gập của những năm 2000, sự thay đổi này còn thể hiện nỗ lực giành lại quyền kiểm soát sự chú ý của bản thân.
Gần đây, các nhà sản xuất đã bắt đầu đầu tư vào phân khúc điện thoại cơ bản. Ví dụ điển hình là Commodore Callback 8020, chiếc điện thoại gập có thể chặn các mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok, nhưng vẫn cho phép sử dụng các ứng dụng như WhatsApp, Uber và Spotify. Một sản phẩm khác, Light Flip, cũng tập trung vào trải nghiệm tối giản, chỉ cung cấp các chức năng như bản đồ, lịch, đồng hồ báo thức và âm nhạc mà không có quyền truy cập vào các mạng xã hội chính.
Light Flip.
Theo các chuyên gia tâm lý học, việc đánh giá mức độ sử dụng điện thoại chỉ dựa trên số giờ sử dụng có thể dẫn đến những kết luận sai lầm. Ông nhấn mạnh rằng chất lượng và chức năng của thời gian sử dụng màn hình cũng quan trọng không kém. Việc dành 2 giờ để học tập hay trò chuyện với bạn bè rất khác so với việc lướt qua các video ngắn và thông báo trên mạng xã hội.
Dấu hiệu cảnh báo chính là khi một người mất kiểm soát thời gian sử dụng màn hình của mình, họ có thể cảm thấy giấc ngủ bị gián đoạn, và cảm giác khó chịu khi không có thiết bị bên cạnh có thể là dấu hiệu của việc sử dụng điện thoại không lành mạnh.
Vậy việc chuyển sang điện thoại cơ bản có thể giúp ích như thế nào? Các chuyên gia cho rằng, đây là một chiến lược để thay đổi môi trường xung quanh. Thay vì chỉ dựa vào ý chí, việc sử dụng điện thoại cơ bản giúp giảm thiểu các tác nhân kích thích hằng ngày, từ đó giúp người dùng học lại cách đối phó với những khoảnh khắc chờ đợi và buồn chán, yếu tố quan trọng trong việc lấy lại sự tập trung.
Điện thoại cơ bản giúp người dùng bớt xao nhãng hơn?
Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng cần từ bỏ smartphone, bởi người dùng có thể tái tạo một phần trải nghiệm của điện thoại phổ thông ngay trên chiếc smartphone của mình bằng cách tắt thông báo không cần thiết, xóa mạng xã hội khỏi màn hình chính và sử dụng chế độ tập trung.
Sự trỗi dậy của những chiếc điện thoại cơ bản cho thấy công nghệ không chỉ cạnh tranh về thông số kỹ thuật mà còn phản ánh nhu cầu tìm kiếm sự cân bằng kỹ thuật số. Đối với nhiều người trẻ, việc từ bỏ mạng xã hội trên điện thoại là cách để lấy lại thời gian, sự tập trung và chất lượng cuộc sống.
