Có những hành trình không được định hình bởi một kế hoạch hoàn hảo, mà bắt nguồn chỉ với một sứ mệnh.

Trải qua gần hai thập kỷ, các kỹ sư Zalo vẫn kiên định với một khát vọng tạo ra giá trị thiết thực cho người Việt. Từ những website đầu tiên trên Internet, ứng dụng nhắn tin cho nền tảng di động đến hệ sinh thái AI hôm nay, mỗi cột mốc đều gắn với nỗ lực đưa công nghệ đến với tất cả mọi người.

Những năm cuối thập niên 2000, Internet tại Việt Nam bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Trên các diễn đàn, mọi người chia sẻ cho nhau từng đường link tải nhạc, những bản MP3 được truyền tay qua Yahoo! Messenger hoặc USB. Bởi khi ấy, người dùng chỉ có thể nghe những bài hát có sẵn trên các diễn đàn âm nhạc.

Năm 2007, Zing MP3 xuất hiện và thay đổi trải nghiệm đó. Lần đầu tiên, người dùng có thể chủ động tìm kiếm, lựa chọn và nghe những ca khúc yêu thích chỉ với vài cú nhấp chuột. Không lâu sau, Zing MP3 vươn lên trở thành website âm nhạc số một Việt Nam với hàng triệu lượt nghe mỗi ngày, góp phần định hình thói quen nghe nhạc trực tuyến của cả một thế hệ.

Khi nhu cầu của người dùng không còn dừng ở âm nhạc, hệ sinh thái Zing tiếp tục mở rộng. Đến năm 2009, Zing Me chính thức ra mắt. Từ những trang blog cá nhân và diễn đàn trực tuyến, người dùng lần đầu có thêm một không gian mạng xã hội được phát triển dành riêng cho người Việt. Việc kết nối bạn bè, chia sẻ cảm xúc hay tham gia các hoạt động giải trí dần trở thành một phần trong đời sống thường nhật. Có thời điểm, Zing Me vượt qua các đối thủ nước ngoài như Facebook, thu hút gần 10 triệu người dùng, trở thành mạng xã hội dẫn đầu thị trường khi ấy.

Nhưng cũng chính ở giai đoạn ấy, thị trường Internet Việt Nam bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn. Lợi thế của một mạng xã hội nội địa dần thu hẹp, và Zing Me khép lại hành trình của mình.

Tuy nhiên, câu chuyện về Zing Me không đồng nghĩa với dấu chấm hết mà đã mở ra hướng đi mới cho hệ sinh thái Zalo. Từ chính kinh nghiệm xương máu này, đội ngũ kỹ sư Zalo đã có những bài học đắt giá – tiền đề cho sự thành công và phát triển vượt bậc của Zalo sau này.

Khi Zing Me khép lại hành trình của mình, Internet Việt Nam cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Người dùng dần rời màn hình máy tính để đến với chiếc smartphone trên tay. Các ứng dụng OTT bắt đầu thay đổi cách mọi người liên lạc. Một làn sóng mới hình thành, nhưng trên đường đua ấy đã có những cái tên, những nền tảng quốc tế sở hữu công nghệ, nguồn lực và kinh nghiệm vượt trội.

Cuối năm 2011, Zalo quyết định bước vào cuộc chơi. Đó là một quyết định không dễ dàng. Ngay trong nội bộ cũng có nhiều hoài nghi khi đội ngũ kỹ sư còn non trẻ, kinh nghiệm phát triển ứng dụng di động gần như bằng 0, trong khi khoảng cách với các đối thủ quốc tế là quá lớn.

Tháng 8/2012, Zalo ra mắt với phiên bản thử nghiệm đầu tiên. Song, thay vì tạo được lợi thế, sản phẩm lại bộc lộ một hạn chế lớn. Đội ngũ khi ấy mang theo tư duy xây dựng những sản phẩm web từng thành công để phát triển một ứng dụng di động. Điều hiệu quả trên màn hình máy tính lại không còn phù hợp với trải nghiệm trên điện thoại. Ứng dụng liên tục phát sinh lỗi, quá trình phát triển gần như rơi vào ngõ cụt.

Thay vì tiếp tục sửa chữa, các kỹ sư Việt Nam quyết định “đập đi xây lại”. 3 tháng sau, Zalo ra mắt phiên bản chính thức được xây dựng theo định hướng mobile-first, nơi mọi trải nghiệm được thiết kế dựa trên những giá trị cốt lõi mà Zalo luôn theo đuổi: Đơn giản, tin cậy, riêng tư.

Không đối đầu trực diện với các đối thủ ngoại, Zalo chỉ tập trung giải quyết một bài toán duy nhất: Xây dựng một ứng dụng thật đơn giản để ai cũng có thể dùng. Lựa chọn ấy xuất phát từ chính thực tế của thị trường Việt Nam, khi smartphone ngày càng phổ biến nhưng phần lớn người dùng vẫn sử dụng những thiết bị cấu hình phổ thông và chất lượng kết nối 3G chưa thực sự ổn định.

Trong khi nhiều ứng dụng OTT quốc tế mở rộng mạng lưới kết nối, liên tục bổ sung tính năng mới, Zalo nỗ lực đảm bảo tính tin cậy và riêng tư.

Bên cạnh việc đề cao những kết nối thân thiết, gần gũi, ứng dụng tập trung cải tiến về tốc độ, sự ổn định và khả năng hoạt động mượt mà ngay cả khi điều kiện hạ tầng mạng không thuận lợi.

Lựa chọn ấy nhanh chóng được thị trường đón nhận. Ngày 8/1/2013, ứng dụng vươn lên vị trí số 1 trên App Store Việt Nam. Lần đầu tiên, một sản phẩm do đội ngũ kỹ sư Việt Nam phát triển đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng trên thị trường di động trong nước.

Trên nền tảng ấy, hệ sinh thái Zalo tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhiều nhu cầu trong đời sống số. Laban Key giúp việc nhập liệu tiếng Việt trên điện thoại trở nên nhanh và thuận tiện hơn. Báo Mới mang đến trải nghiệm cập nhật tin tức nhanh chóng từ nhiều nguồn báo chí chính thống trên cùng một nền tảng. Zalo Official Account (OA) mở ra kênh kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và người dân. Trong khi đó, Adtima từng bước trở thành nền tảng quảng cáo và truyền thông di động hàng đầu Việt Nam, kết nối thương hiệu với hàng triệu người dùng trên môi trường số.

Đến năm 2017, Zalo không còn là một ứng dụng nhắn tin mới nổi. Với hàng chục triệu người dùng trên cả nước, nền tảng này đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống số của người Việt. Nhưng khi bài toán kết nối dần được giải quyết, đội ngũ phát triển sản phẩm tiếp tục đặt ra một câu hỏi mới: nền tảng ấy có thể tạo thêm giá trị gì cho cuộc sống?

Nếu trước đó Zalo kết nối người với người, thì từ giai đoạn này, nền tảng bắt đầu kết nối người Việt với các dịch vụ thiết yếu. Năm 2019, hơn 40 tỉnh, thành phố triển khai Zalo trong cải cách hành chính, mở thêm một kênh kết nối giữa chính quyền và người dân.

Thay vì nhiều lần đến trực tiếp cơ quan công quyền, người dân có thể nhận thông báo, theo dõi tình trạng hồ sơ hay cập nhật thông tin ngay trên ứng dụng quen thuộc hằng ngày. Công nghệ khi ấy không chỉ giúp kết nối con người với nhau, mà còn rút ngắn khoảng cách giữa người dân và dịch vụ công.

Hai năm sau, đại dịch Covid-19 trở thành phép thử chưa từng có đối với cả xã hội. Khi nhiều địa phương thực hiện giãn cách, nhu cầu hỗ trợ cộng đồng tăng lên từng ngày.

Chỉ trong 5 ngày, Zalo Connect được hoàn thiện và đưa vào vận hành, kết nối người cần giúp đỡ với các mạnh thường quân và đội ngũ tình nguyện thông qua chính nền tảng mà hàng triệu người vẫn sử dụng mỗi ngày.

Trong thời gian cả xã hội phải giữ khoảng cách, công nghệ lại trở thành một sợi dây kết nối khác, chuyển đi những túi gạo, hộp thuốc và cả sự sẻ chia giữa những người chưa từng quen biết.

Song song với việc mở rộng giá trị của nền tảng, Zalo cũng bắt đầu chuẩn bị cho làn sóng công nghệ kế tiếp. Trong bối cảnh thị trường sôi động với blockchain và tiền mã hóa, các kỹ sư Việt Nam lựa chọn đầu tư dài hạn vào trí tuệ nhân tạo. Thay vì chạy theo xu hướng ngắn hạn, Zalo tập trung xây dựng năng lực AI như một công nghệ lõi, từ xử lý ngôn ngữ tiếng Việt, nhận diện giọng nói đến các mô hình máy học phục vụ sản phẩm trong tương lai.

Một trong những kết quả đầu tiên là Kiki Auto, trợ lý giọng nói dành cho ôtô. Được phát triển để hiểu tiếng Việt với nhiều vùng phương ngữ, Kiki giúp người dùng nghe nhạc, tìm đường hay thực hiện các thao tác bằng giọng nói mà không cần rời tay khỏi vô lăng. Đây cũng là giai đoạn Zalo mở ra sân chơi uy tín cho giới chuyên môn và những người đam mê công nghệ có thể tự do nghiên cứu, phát triển về AI thông qua cuộc thi Zalo AI Challenge và Hội thảo Zalo AI Summit. Được tổ chức thường niên, Zalo AI Challenge và Zalo AI Summit nhanh chóng thu hút sự chú ý và hưởng ứng của cộng đồng công nghệ nhờ những đề tài mang tính thực tiễn cao, bộ dữ liệu huấn luyện đồ sộ và quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước.

Hướng đến thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng AI trong đời sống, những dấu mốc này cho thấy AI tại Zalo không được phát triển như một công nghệ trình diễn, mà giải quyết nhu cầu rất cụ thể của người Việt.

Bước sang giai đoạn mới, Zalo không còn chỉ là một nền tảng kết nối hay một hệ sinh thái các sản phẩm số. Sau nhiều năm xây dựng hạ tầng công nghệ và mở rộng quy mô người dùng, trọng tâm phát triển của Zalo vẫn tiếp tục xoay quanh sứ mệnh “Phát triển Internet, thay đổi cuộc sống người Việt Nam”, để công nghệ hiện diện trong từng nhu cầu cuộc sống của đông đảo người dùng.

Một trong những bước đi đầu tiên là mở rộng hệ sinh thái dịch vụ số. Năm 2022, Mini App chính thức ra mắt, đưa các dịch vụ thiết yếu đến gần người dùng hơn ngay trên nền tảng Zalo. Không cần cài đặt hay đăng nhập nhiều ứng dụng khác nhau, người dùng có thể đặt lịch khám chữa bệnh, tra cứu hồ sơ hành chính, nhận lịch tiêm chủng hay theo dõi thông tin từ trường học. Cùng với hệ thống Official Account ngày càng được mở rộng, Zalo trở thành cầu nối giữa người dân với chính quyền, bộ, ban, ngành, bệnh viện, trường học và doanh nghiệp, từng bước đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực. Song song đó, hệ sinh thái nội dung cũng tiếp tục được hoàn thiện với sự ra đời của Zalo Video, nền tảng video ngắn thu hút khoảng 37 triệu người dùng mỗi tháng.

Không chỉ đồng hành cùng người dùng trong những nhu cầu thường nhật, Zalo còn nhiều năm phối hợp với các địa phương và Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai triển khai các kênh cảnh báo thiên tai trên nền tảng Official Account. Hàng triệu người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng có thể nhận thông tin về mưa lớn, lũ lụt, bão hay hướng dẫn ứng phó ngay trên ứng dụng mình sử dụng mỗi ngày, giúp cảnh báo đến đúng người, đúng thời điểm.

Tháng 9/2025, khi mưa lũ nghiêm trọng xảy ra tại các tỉnh Nam Trung Bộ, năng lực ấy tiếp tục được mở rộng với Bản đồ Zalo SOS, hoàn thiện chỉ trong 24 giờ. Nền tảng cho phép người dân cập nhật tình trạng an toàn, gửi yêu cầu hỗ trợ, trong khi lực lượng cứu hộ có thể xác định vị trí người cần giúp đỡ theo thời gian thực và theo dõi tiến độ cứu trợ trên cùng một bản đồ. Chỉ trong 7 ngày, Bản đồ Zalo SOS tiếp cận 13,9 triệu lượt người dùng, góp phần hỗ trợ công tác ứng phó thiên tai và cứu hộ cứu nạn trong giai đoạn khẩn cấp.

Song song đó, làn sóng AI tạo sinh (Generative AI) mở ra một cuộc cạnh tranh công nghệ mới trên toàn cầu. Những khoản đầu tư vào AI từ nhiều năm trước bắt đầu cho thấy những tín hiệu tích cực đầu tiên. Năm 2023, Zalo giới thiệu KiLM, mô hình ngôn ngữ lớn được phát triển từ đầu dành riêng cho tiếng Việt. Thay vì theo đuổi cuộc đua về quy mô, KiLM tập trung vào khả năng thấu hiểu ngôn ngữ, văn hóa và bối cảnh sử dụng của người Việt, tạo nền tảng cho việc phát triển các sản phẩm AI mang tính ứng dụng cao.

Từ nền tảng đó, hàng loạt tính năng AI được tích hợp trực tiếp vào Zalo như chuyển giọng nói thành văn bản, chuyển văn bản thành giọng nói, dịch thuật, phụ đề cho cuộc gọi, Kiki Info. AI không còn là một công nghệ đứng tách biệt, mà trở thành một phần của những thao tác quen thuộc hàng ngày.

Đến tháng 7/2026, hơn 38% người dùng Zalo đã sử dụng các tính năng AI tích hợp trên nền tảng. Những công cụ này cũng góp phần mở rộng khả năng tiếp cận môi trường số cho nhiều nhóm người dùng, từ người lớn tuổi, người khuyết tật, người ít am hiểu công nghệ đến nhóm người gặp khó khăn trong giao tiếp.

Hiện nay, khi thế giới bước sang làn sóng Agentic AI, nơi AI không chỉ trả lời mà còn có thể chủ động thực hiện các tác vụ thay người dùng, Zalo tiếp tục chuẩn bị cho chặng đường tiếp theo. Một trong những bước đi đầu tiên là chính thức ra mắt plugin giúp đơn giản hóa cài đặt Open Claw chỉ bằng một bước quét QR. Điều này không chỉ giúp người dùng dễ dàng kết nối và gửi tin nhắn tự động qua AI agent mà còn giúp tăng khả năng tiếp cận Agentic AI cho người dùng đại chúng.

Từ việc xây dựng các mô hình AI phục vụ tiếng Việt đến từng bước mở rộng khả năng hành động của AI, Zalo tiếp tục theo đuổi định hướng đưa những công nghệ mới nhất vào các nhu cầu thực tế của người Việt.

Nhìn lại 19 năm, hành trình của Zalo cũng là hành trình của Internet Việt Nam qua nhiều làn sóng công nghệ, từ website, mobile đến AI. Mỗi giai đoạn đều đặt ra những bài toán mới và mỗi lần như vậy, Zalo lại lựa chọn bước vào những thử thách chưa có sẵn lời giải.

Có những thử thách mang đến thành công, cũng có những thử thách để lại những bài học lớn. Nhưng chính tinh thần “embracing challenges” dám đón nhận, dám thay đổi và không ngừng chinh phục những “đỉnh núi” mới đã trở thành một phần trong DNA của người làm sản phẩm tại Zalo suốt gần hai thập kỷ qua.

Điều ấy cũng chưa từng tách rời khỏi sứ mệnh “Make the Internet change Vietnamese lives” đã được đặt ra từ những ngày đầu. Từ một website nghe nhạc, một ứng dụng nhắn tin, những nền tảng AI cho tiếng Việt đến các giải pháp phục vụ chuyển đổi số hay hỗ trợ cộng đồng trong thiên tai, mỗi sản phẩm đều là một cách để công nghệ trở nên gần gũi, hữu ích và tạo ra giá trị thiết thực cho cuộc sống.

Bước vào kỷ nguyên AI, ngành công nghệ vẫn sẽ tiếp tục thay đổi, nhưng điểm khởi đầu vẫn sẽ như gần hai thập kỷ trước: Sẵn sàng đón nhận thách thức, kiên định với sứ mệnh “Make the Internet change Vietnamese lives” cùng người Việt viết tiếp những chương tiếp theo của hành trình công nghệ.